Ισχυρές αναταράξεις καταγράφονται από σήμερα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα περάσματα για τη διακίνηση πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου παγκοσμίως. Η αβεβαιότητα για τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης τροφοδοτεί έντονη μεταβλητότητα, με τις τιμές στην ενέργεια να κινούνται σε πρωτόγνωρα επίπεδα.
Το φυσικό αέριο πλησιάζει τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας άνοδο άνω του 20% σε σχέση με τα επίπεδα της Παρασκευής. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι μέσω των Στενών διακινείται το σύνολο των εξαγωγών LNG του Κατάρ. Παράλληλα, το πετρέλαιο κινείται σταθερά κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι, με αύξηση περίπου 10%.
Βρες το κατάλληλο τιμολόγιο για τις δικές σου ανάγκες και εξοικονόμησε χρήματα!
Η σημασία της περιοχής είναι τεράστια: καθημερινά διέρχονται περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ενώ από το ίδιο πέρασμα διακινείται σχεδόν το 20% του παγκόσμιου εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Στενά είχαν παραμείνει ανοιχτά ακόμη και κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν–Ιράκ τη δεκαετία του 1980, γεγονός που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της τρέχουσας κατάστασης.
Σε περίπτωση που ο αποκλεισμός δεν περιοριστεί σε λίγες ημέρες αλλά παραταθεί για μήνες, ορισμένες αναλύσεις κάνουν λόγο για ακραία σενάρια. Δεν αποκλείεται το φυσικό αέριο να εκτιναχθεί ακόμη και πάνω από τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δηλαδή σε επίπεδα υπερδιπλάσια των σημερινών. Σύμφωνα με προσομοίωση της ICIS για τρίμηνη διακοπή ροών έως τον Μάιο, μια τέτοια άνοδος θεωρείται πιθανή εφόσον διακοπούν οι άμεσες εξαγωγές LNG του Κατάρ προς την Ευρώπη, δεδομένου του ήδη περιορισμένου παγκόσμιου ισοζυγίου προσφοράς και ζήτησης.
Αντίστοιχα, διεθνείς οίκοι όπως οι Barclays και RBC Capital Markets εξετάζουν το ενδεχόμενο το πετρέλαιο να κινηθεί ακόμη και προς τα 100 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, όλα τα παραπάνω παραμένουν σενάρια, καθώς η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις των επόμενων ημερών. Υπάρχει το ενδεχόμενο μιας αρχικής έντονης αντίδρασης και στη συνέχεια σταθεροποίησης, όπως είχε συμβεί τον Ιούνιο του 2025 μετά τα πλήγματα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Εναλλακτικά, εάν η κρίση παραταθεί, δεν αποκλείεται να δούμε παρατεταμένο ράλι στις ενεργειακές αγορές.
Ήδη οι πρώτες αυξήσεις αποτυπώνονται στα καύσιμα. Το Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 80 δολάρια στις ασιατικές αγορές πριν υποχωρήσει κοντά στα 76, ωστόσο οι επιπτώσεις στην αντλία θεωρούνται δεδομένες. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν επιβαρύνσεις 3–5 λεπτών ανά λίτρο για τη βενζίνη και 4–6 λεπτών για το diesel.
Εφόσον δεν υπάρξουν φαινόμενα κερδοσκοπίας, οι αυξήσεις αναμένεται να περάσουν σταδιακά στην αγορά από την Τρίτη έως και την Πέμπτη. Έτσι, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης ενδέχεται να διαμορφωθεί κοντά στα 1,80 ευρώ το λίτρο, από 1,749 ευρώ στην τελευταία καταγραφή. Σε περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα η τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ, ενώ στις Κυκλάδες δεν αποκλείεται να κινηθεί πάνω από τα 2 ευρώ. Για το ντίζελ, οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μέση τιμή άνω των 1,60 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,547 ευρώ την προηγούμενη εβδομάδα.
Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η παράταση της κρίσης ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις. Παρότι το Κατάρ καλύπτει περίπου το 15% των ευρωπαϊκών εισαγωγών LNG, η εξάρτηση ασιατικών χωρών είναι ακόμη μεγαλύτερη. Μια ενδεχόμενη διακοπή ροών μέσω Ορμούζ θα ενίσχυε τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία, περιορίζοντας περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι ροές από τη Ρωσία είναι ήδη μειωμένες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται σε πιο ευάλωτη θέση και λόγω των χαμηλών επιπέδων αποθήκευσης, τα οποία υποχωρούν κάτω από το 31%, έναντι περίπου 40% πριν από έναν χρόνο. Στη Γερμανία τα αποθέματα κινούνται γύρω στο 20,5% και στη Γαλλία στο 21%, αυξάνοντας τον κίνδυνο σε περίπτωση παρατεταμένης διαταραχής εφοδιασμού.
Στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, παρά τις ενδείξεις για μειώσεις στα «πράσινα» τιμολόγια τον Μάρτιο, η εξέλιξη των τιμών στο TTF παραμένει καθοριστική. Εάν η κρίση εκτονωθεί σύντομα και η κατανάλωση παραμείνει χαμηλή έως τον Μάιο, δεν αναμένονται σημαντικές μεταβολές στη λιανική μέχρι το καλοκαίρι. Αν όμως οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάσουν ευρύτερα και την αγορά ηλεκτρισμού, τότε ενδέχεται να ανατραπεί η πτωτική πορεία, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις και πιθανή στροφή των καταναλωτών σε σταθερά τιμολόγια.
Σε κάθε περίπτωση, η άνοδος στο φυσικό αέριο και στις διεθνείς τιμές ενέργειας αναμένεται να περάσει αργά ή γρήγορα και στα τιμολόγια ρεύματος. Καθώς το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζεται άμεσα από το TTF, μια παρατεταμένη ανοδική τάση θα συμπιέσει τα περιθώρια των παρόχων και θα οδηγήσει σε αυξήσεις στα νέα προγράμματα. Για τον λόγο αυτό, όσοι καταναλωτές εξετάζουν αλλαγή παρόχου ή τιμολογίου είναι σκόπιμο να κινηθούν έγκαιρα και να κλειδώσουν χαμηλή τιμή ρεύματος πριν αποτυπωθούν οι ανατιμήσεις στην αγορά.
